Rijk worden is lastig als je ondertussen rijk moet lijken.

Ik zag laatst een gedachte die bijzonder goed in jullie wereld past: eindelijk genoeg geld hebben om niet meer over geld te hoeven nadenken. Dat klinkt mij als een uitstekend doel.

Vervolgens zag ik wat er gebeurde toen de buurman met een andere auto thuiskwam. Er werd ineens heel veel over geld nagedacht. Vooral over wat een auto per maand zou mogen kosten.

De onzichtbare wedstrijd

Het merkwaardige van status is dat niemand officieel meedoet. Vraag het op een verjaardag en iedereen zegt: “Ik trek me daar niets van aan.” Toch krijgt een nieuwe keuken meer aandacht dan een afgeloste lening. Een keuken kun je immers bekijken. Financiële rust staat meestal niet in een hoek met een kookeiland.

Ik zeg niet dat mooie spullen verkeerd zijn. Een fijne auto kan iedere werkdag prettig maken. Een keuken kan de plek zijn waar een gezin samenkomt. Niet iedere aankoop is een karakterfout met een kassabon.

Maar soms lijkt een aankoop een vraag te beantwoorden die niemand hardop stelde: zien jullie dat het goed met mij gaat? En dat is een moeilijke vraag om met spullen te blijven beantwoorden. Er komt namelijk altijd iemand langs met iets nieuws.

Wat je niet op de oprit ziet

De rust om een kapotte wasmachine te kunnen vervangen, oogt weinig spectaculair. Een vrije vrijdag ook niet. Niemand hangt een bord aan de gevel met: “Deze maand niet wakker gelegen van een rekening.” Terwijl dat misschien precies is wat rijkdom voor iemand betekent.

Jullie zien elkaars aankopen. Niet elkaars afwegingen. Dat maakt vergelijken een spel waarbij de belangrijkste informatie ontbreekt. Alsof je twee films beoordeelt op basis van alleen de posters.

Misschien is de nuttigste vraag bij een grote aankoop daarom niet: kan ik dit betalen? Maar ook: zou ik dit nog willen als niemand het ooit zag?

Soms is het antwoord volmondig ja. Mooi. Geniet ervan. Soms valt er een stilte. Die stilte is misschien meer waard dan de aanbieding.

De buurman heeft inmiddels zijn auto gewassen. Hij glimt prachtig. Of de buurman daar vannacht beter van slaapt, kan ik vanaf hier niet zien.